Raspevane: Mira Škoriæ, Ana Bekuta i Hani

Poštovaoci kvalitetnih narodnih pesama možda i nisu obratili dovoljno pažnje na stihove mnogih pesama i hitova koje vole i rado pevuše. Ima i onih koji smelo tvrde da folk tekstopisci prave pesme po ustaljenim klišeima zato što to publika voli i traži. Evo jedne analize novokomponovanih pesama čija se tematika ponavlja iz godine u godinu, samo uz druge melodije.

Bol, tuga i depresija – nepresušne teme

U samim naslovima hit-pesama dominiraju tugaljive i pesimističke emocije, pre svega BOL (“Bolna ti ležim”, “Bolno srce”, “Bol, bolujem”, Pesma od bola”, “Od bola”, “Bol bolivaj”...), TUGA (“Pevam i tugujem”, “Tugo, moja tugo”, “Tužna priča”, “Dobar dan tugo”, “S one strane tuge”...). Uz bol i tugu idu i SUZE (“Kad suze najave kraj”, “Suze, suze”, “Plač bez suza”, “Tecite, suze, tecite”, “Božije suze”,”Obriši se suzo sama”, “Suze u vinu”, “Suzo moja, Suzana”...), PLAČ (“Ne plači dušo”, Ne vredi plakati”, “Plačem ja, plačeš ti”, “Ni da pevam ni da plačem”, “Muške oči ne plaču”...). RASTANCI su još jedna velika tema tekstopiscima (“Rastanka se našeg sećam”, “Rastajemo se mi”, “Na rastanku ispuni mi samo jednu želju”, “Rastanak”...), kao i SAMOĆA (“Opet sama”, “Sama si ti a sam sam ja”, “Sama sam”. “Samoća je od bolesti teža”...).

Grešnice hladnog srca

Nisu optimističke ni pesme gde se peva o SRCU (“Zašto mi srce rani”, “Šta si srcu učinila”, “Zašto mi razdireš srce”, “Srce je moje violina”, “Zveket srca”...), kao ni kada su pesme posvećene MAJCI (“Ne kuni me, ne ruži me majko”, “Ne plači majko”, “Karala me stara mati”, “Oprosti majko”, “Majko, majko”...).

Era Ojdaniæ

Tekstopisci često pišu o ŽENAMA, ali u negativnom smislu (“Jedna žena ostavi me”, “Žena prijatelja mog”, “Ti pakosna ženo”, “Grešnica”, “Ta je žena varala me”...). Ipak najčešće se spominje LJUBAV i o njoj se peva sa peva često sa ushićenjem (“Verujem u ljubav”, “Živela ljubav”, “Hvala ti za ljubav”, “Zbogom moja ljubavi”, “Hej, ljubavi”, “Zaljubljen sam stara majko”...).

Dotako sam dno života...

Ogroman je broj kompozicija koje govore o krahu u životu, ličnostima sa promašenim životom i propalim iluzijama, uz veliku dozu pesimizma i depresije, gde prednjače Toma Zdravković, Bora Spužić Kvaka, Rade Vučković, Nazif Gljiva, Nedžad Salković, Jelena Galonjić (pevačica “Zane” kao tekstopisac), uz svoje sledbenike kojih je sve više (“Dotako sam dno života”, “Umoran sam od života”, “Dobro veče izgubljena nado”, “Nemam vremena da živim”, “Ja nemam prava ni na kakvu sreću”, “Nisam bio dete sreće”, “Život kratko traje”, “Ubijte me”, “Stojim na uglu prosjaku sličan”. “Otrov mi dajte”, “Nek sve umre”, “Kraj nogu ti mrem”, “Još pomišljam na najgore”, “Razočarana”, “Gubitnik”...).

Pretnje i prokletstva

Mira Škorić u svom repertoaru peva pesme čudnog sadržaja “Oboje ću da odležim” i “U bunaru trunuće ti lice”! Slične pesme, uz kletve i prokletstva sve su češće i na repertoaru Lepe Brene, Ace Lukasa, Željka Samardžića, Ane Bekute, Šabana Bajramovića, Bobana Zdravkovića, Vesne Zmijanac, Cece Ražnatović. Saše Matića, Nina...

Miroslav Iliæ

(“Sunca nikad ne videla ti”, “Kao da sam proklet”, “Ne kuni me”, “Umri muški”, “Drugarice prokletnice”, “Dokaz”, “Kunem ti se životom”. “Devojčka kletva”, “Nisi mi crno ispod nokta”, “Teška zemlja kojom hodaš”, “Koliko žena te kune”, “Umri u samoći”, “Prokleta je žena ta”,”Prokleta je Amerika”, “Proklela me, proklela”, “Prokleta je violina”...).

O prirodnim lepotama i običajima

Kako ne bi sve bilo crno valja pomenuti da ima dosta namenskih pesama o prirodnim lepotama naše zamlje (prirodi, rekama, gradovima...), običajima (svadbama, odlascima u vojsku, slavama, rođendanskim slavljima, rođenju, praznicima...) Među takozvanim namenskim pesmama poznate su “Hoćemo li u Šabac na vašar”, “Mi Bosanci delije”, Pod Lovćenom zeleni se trava”, “Danas majko ženiš svoga sina”, “Kad u vojsku pođem ja”, “Novogodišnja”, “Rodiću ti sina”, “Rađaj sinove”,”Zlatibore pitaj Taru”, “Rođendan”, “Slavski kolač”, “Svadba, svadba”, “Rastao sam pored Dunava”, “Stani, stani, Ibar vodo”, “Dunave , moje more”, “Košava sa Dunava”,”Mostovi na Morači”, “U Šapcu kraj Save” Od ženskih imena u pesmama su se najviše pominjale Mirjane, Jelene, Marije, Esme, Snežane, Marijane, Ljiljane, Ivane, Milice i Dragane.

Nino

Kafanski štimung

Određena vrsta pesama posvećena je kafanskom štimungu. Pominje lomljenje ćaša (“Ćaše lomim”, “Polomiću čaše od kristala”,”Čaša po čaša”...), krčmarice (“Hej, krčmarice”, “Donesi vina krčmarice”), kafanski stolovi (“Ne diraj onog čoveka za stolom”), raznorazne svađalice i pijanci koji tuguju za nevernim ženama i neostavrenim ljubavima (“Svađalice moja mala”, “Napij se srce”, “Poslednje pijanstvo”...). Lepši pol pak kuka za lažljivim muškarcima (“Kukavica”, “Šta će mi život bez tebe dragi”, “Ti, gde si sad”,”Nevero moja”, “Zbog tebe”...), i sve to uz omiljena pića - vino i rakiju (“Ni vino mi ne pomaže”, “Šumadijski čaj”, Vino čemerno”, “Od rakije čaj”, “Nit si vino, nit rakija”, “Ajde Jelo toči belo”, “Crno vino”, “Zbog tebe sam vino pio”, “Dajte vina hoću lom”...).